“คืนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ให้คนไทยชายแดนใต้” ศอ.บต. ดำเนินการตรวจ DNA คนไทยตกหล่น – ไร้รัฐต่อเนื่อง หลังมอบสัญชาติแล้วกว่า 3,000 คน

ปัจจุบัน ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) ยังคงมีการขับเคลื่อนกิจกรรม การตรวจสารพันธุกรรม (DNA) เพื่อแก้ไขปัญหาคนไทยที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนราษฎร์ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ตั้งแต่ปี 2560 เพื่อให้บุคคลเหล่านี้ สามารถเข้าถึงสิทธิเสรีภาพและการบริการขั้นพื้นฐานต่างๆ จากภาครัฐอย่างเท่าเทียม โดยได้มีการบูรณาการ ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ กรมการปกครอง สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ กระทรวงยุติธรรม สถานกงสุลใหญ่ ณ เมืองโกตาบารู ประเทศมาเลเซีย คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

โดยผู้เข้าตรวจสารพันธุกรรม (DNA) ณ เมืองโกตาบารู ประเทศมาเลเซีย มีการเพิ่มชื่อในทะเบียนราษฎรไปแล้ว 283 คน อยู่ระหว่างดำเนินการ 304 คน ต่อมาได้ขยายผลไปยังพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ตั้งแต่ปี 2561 จนถึงปัจจุบัน โดยดำเนินการเพิ่มชื่อในทะเบียนราษฎรไปแล้ว 1,971 คน อยู่ระหว่าง ดำเนินการ 1,302 คน

นายธีรวิทย์ เฑียรฆโรจน์ รองโฆษก ศอ.บต./ผู้อำนวยการกองส่งเสริมและสนับสนุนงานพัฒนาเพื่อความมั่นคง ศอ.บต. เปิดเผยถึงแนวทางการขับเคลื่อนกิจกรรมการตรวจสารพันธุกรรม (DNA) ว่า ปัจจุบันศูนย์อำนวนการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) ยังคงมีการขับเคลื่อนกิจกรรม การตรวจสารพันธุกรรม (DNA) เพื่อแก้ไขปัญหาแก่ประชาชนที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนราษฎร ภายใต้การบูรณาการร่วมกับหลายภาคส่วน อาทิ กรมการปกครอง สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ ฯลฯ และเมื่อประชาชนได้รับบัตรแล้ว ศอ.บต. ยังมีการลงพื้นที่ติดตามคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชน ทั้งด้านการศึกษา ด้านสวัสดิการของภาครัฐ ด้านการรักษาพยาบาล และอื่น ๆ รวมถึงในอนาคต ศอ.บต. จะขยายหน่วยบูรณาการขับเคลื่อนงานเชิงรุกให้เป็นระบบมากยิ่งขึ้น โดยให้ประชาชนยื่นคำขอ การขอรับการตรวจสารพันธุ์กรรม (DNA) ไปยังท้องที่ ท้องถิ่น อำเภอแต่ละพื้นที่ และอำเภอจะแจ้งเรื่องมายังโรงพยาบาลซึ่งทำหน้าที่ในการคัดกรองพิสูจน์เบื้องต้น และส่งผลแลปให้กับทางสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ ดำเนินการเข้าสู่กระบวนการตามระบบต่อไป

ด้านครอบครัวของนางสาววาลีเยาะห์ มะลี ที่ลูกบางคนไม่มีบัตรประจำตัวประชาชนประกอบกับลักลอบเข้าทำงานในมาเลเซียอย่างผิดกฎหมาย ใช้ชีวิตแบบไม่มีงานทำเป็นหลักเป็นแหล่ง อาศัยการรับจ้างรายวัน เป็นเพราะไม่มีหลักฐานยืนยันตัวตน ครอบครัวใช้ชีวิตอย่างหลบๆซ่อน แต่หลังจากได้รับการตรวจสารพันธุกรรม (DNA) และได้รับบัตรประชาชน คุณภาพชีวิตก็ดีขึ้นได้รับสิทธิขั้นพื้นฐานอย่างเท่าเทียม รู้สึกโล่งใจ และดีใจมาก และใช้ชีวิตอย่างสบายใจมากขึ้น

สำหรับสาเหตุหลักของการไม่มีบัตรประจำตัวประชาชนส่วนใหญ่เกิดจากบิดามารดาไปประกอบอาชีพที่ต่างประเทศ ฝากบุตรหลานไว้กับญาติพี่น้องหรือผู้สูงอายุ ทำให้ไม่เข้าใจถึงความสำคัญ ของบัตรประชาชนและสิทธิต่าง ๆ ที่ภาครัฐได้จัดสรรให้ ทำให้ปล่อยปะละเลยจนไม่ได้แจ้งเกิด หรือแม้แต่กลุ่มคนที่เดินทางไปประกอบอาชีพในประเทศมาเลเซีย ที่ได้เดินทางไปแบบไม่ถูกกฎหมาย บางรายไปสร้างครอบครัวจนเวลาล่วงเลยไปนาน ทำให้ไม่กล้าและเกิดข้อกังวลใจในการไปแจ้งเกิด จนกลายเป็นบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน ภาครัฐจึงมีความพยายามในการหนุนเสริม ให้ประชาชนที่ยังไม่มีบัตรประชาชน ได้รับสิทธิขั้นพื้นฐานของรัฐที่ประชาชนทุกคนต้องได้ ถือเป็นการลดความเหลื่อมล้ำและ “คืนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ให้สามารถเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานได้อย่างเท่าเทียม”

“ประชาชนท่านใดต้องการที่จะเข้าร่วมกิจกรรมการตรวจสารพันธุกรรม (DNA) สามารถแจ้งความประสงค์ได้ ไม่ว่าจะเป็นที่ว่าการอำเภอ ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักในการออกบัตรประชาชนหรือแม้กระทั่ง ศอ.บต. ซึ่งจะทำหน้าที่ในการอำนวยความสะดวก และประสานไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนประชาชนที่อาศัยอยู่ในประเทศมาเลเซีย สามารถที่จะร้องขอไปยังสถานกงสุลได้ด้วยเช่นกัน”